INTRO

SOCIALE VEILIGHEID

BURGERSCHAP

TOELATINGSBELEID

LEIDING GEVEN

BURGERSCHAP

HOME / IDENTITEIT - BURGERSCHAP

Hoe kan ik als leidinggevende aandacht besteden aan het staan van onze leerlingen als burger in deze samenleving en in de wijk om de school? Hoe verhoudt zich dat met het vreemdelingschap van een christen?

 

‘Burgerschap’ is een veelgebruikte term in het onderwijs. Onze kerndoelen bepalen dat het onderwijs hieraan aandacht moet besteden. Veel scholen zijn er wel van doordrongen dat zij een maatschappelijke opdracht hebben, zowel in de toerusting en vorming van het kind als in relatie met de ouders en de omgeving. Maar hoe kunt u als leidinggevende op uw school nu concreet vorm geven aan dit burgerschap, in relatie tot het christen zijn?

 

Wat is burgerschap?

Burgerschap gaat over participatie in de samenleving en respect voor de naasten. Ook heeft het te maken met enige kennis van de democratische rechtsstaat. Maar het christelijk onderwijs heeft daarbij een diepere laag. Daar ziet burgerschap ook op het christen zijn en het als vreemdeling op deze aarde leven. Burgerschap kan in het onderwijs op drie verschillende manieren tot uiting komen: toerusting en vorming van de leerling, ouderbetrokkenheid en betrokkenheid met de omgeving.

 

1. Toerusting en vorming van leerlingen

Hoe weten leerlingen wat burgerschap inhoudt en hoe zij moeten staan in deze wereld? Hoe krijg je dit onder de aandacht van de leerlingen? Kennis en attitude zijn hierbij cruciale begrippen.

 

Kennis bijbrengen

Om te weten wat burgerschap inhoudt, moeten leerlingen toerusting en vorming ontvangen. Ze moeten leren zorg te dragen voor zichzelf en voor hun naasten. Ook is het nodig dat zij iets leren van de democratie en hun rol als burger daarin. De jongeren moeten leren zich te gedragen vanuit respect voor normen en waarden. Ze moeten enige mate van kennis hebben van de geldende wet- en regelgeving. Ook diversiteit en pluriformiteit in de samenleving zullen aan bod moeten komen. In hun omgeving is er sprake van verschillende religies, culturen, samenlevingsvormen en stromingen. Hoe is dat historisch tot stand gekomen? Leg de leerlingen uit dat de geschiedenis en het staan als burger in de huidige samenleving daarbij niet los kan worden gezien van de Bijbelse noties.

 

Attitude aanleren

Burgerschap heeft ook te maken met attitude. Vanuit Bijbels opzicht gaat het om een houding van burgerschap versus vreemdelingschap. De voortdurende strijd tussen de Bijbelse kernwaarden versus de waarden van de samenleving, zeker als die niet stroken met de Bijbelse kernwaarden. Hoe ga je daar mee om als leerling? Het gaat ook om de vraag hoe leerlingen als christen present kunnen zijn in de samenleving en wat respecteren inhoudt. Ontmoeting van leerlingen met andere burgers in de samenleving is een van de manieren om hen te leren hoe zij hun plaats in deze wereld moeten innemen.

 

2. Ouderbetrokkenheid

Burgerschap heeft in de tweede plaats te maken met het als school onderhouden van een goede relatie met ouders. Ouderbetrokkenheid bij het reilen en zeilen op school is van cruciaal belang - en daarnaast een maatschappelijke opdracht. De school is namelijk een spin in het pedagogische web van kerk, school en gezin. Om vorm te geven aan burgerschap in relatie tot de ouders kunt u zich als leidinggevende de volgende vragen stellen:

 

  • Welke vragen leven er bij de ouders?
  • Kan een school pedagogisch van toegevoegde waarde zijn voor de actuele vragen van de gezinnen?
  • Welke verbinding kan een school tot stand brengen?
  • Hoe kunnen wij als school de ouderbetrokkenheid vergroten?

 

3. Betrokkenheid met de omgeving

De school staat in een wijk of stadsdeel. Dat brengt ons direct bij de derde uiting van burgerschap van leerlingen in deze samenleving: de betrokkenheid met de omgeving. Hoe is de relatie van de school en de leerlingen met de wijk rondom de school? Is er überhaupt een relatie? Burgerschap eindigt niet bij de schooldeur! Wat merkt de omgeving ervan dat er een christelijke school in hun wijk staat? Het leggen van een verbinding tussen de Bijbelse opdracht tot presentie en het functioneren als school in een wijk is belangrijk. Betrek de leerlingen daar vooral ook bij.

 

Contactpersoon

P.W. (Pieter) Moens is sinds 2006 werkzaam bij VGS, waarvan sinds 2013 voorzitter van het college van bestuur. Hij legt zich onder andere toe op de relatie kerk, gezin en school als basis voor de toekomst van het christelijk/reformatorisch onderwijs. Daarnaast geeft hij leiding aan verschillende externe werkgroepen en platforms.

p.moens@vgs.nl

0180 44 26 55

Concept en realisatie: Treffend & Co en Drukkerij Verloop